Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"
Theo: DG Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Quầng hào quang của hố đen này đã lịm tắt trước khi bừng sáng rực rỡ trở lại chỉ trong vỏn vẹn 40 ngày, 1 điều mà giới khoa học chưa từng quan sát được trước đây.

Hố đen vũ trụ (black hole) không phát sáng. Thế nhưng, nếu nó “ngấu nghiến” toàn bộ vật chất lơ lửng xung quanh, những vật chất đó sẽ cháy bùng lên như thể bị hàng triệu tia X từ Mặt Trời bắn trúng. Và lần đầu tiên trong lịch sử, giới thiên văn học mới có cơ hội quan sát hiện tượng này, khi quầng hào quang quanh 1 hố đen vũ trụ chợp tắt và rồi lại sáng rực rỡ trở lại - giống như đang chớp mắt vậy.

Chiếc hố đen đặc biệt này nằm ở dải ngân hà 1ES 1927+654 cách chúng ta 275 triệu năm ánh sáng, và có khối lượng gấp 19 triệu lần Mặt Trời. Chỉ trong khoảng thời gian 40 ngày, các nhà thiên văn học đã quan sát được ánh sáng tại đây gần như đã lịm tắt hoàn toàn, trước khi nó “mở mắt” và sáng rực rỡ hơn lúc trước.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa chớp mắt - Ảnh 1.

Các nhà thiên văn học vừa được chứng kiến 1 hố đen vũ trụ "chớp mắt" lần đầu tiên trong lịch sử.

Nhà vật lý học Erin Karra tại Viện Công nghệ Massachusetts cho biết: “Chúng tôi cho rằng sự thay đổi độ sáng lớn như vậy tại 1 hố đen vũ trụ sẽ xảy ra theo thời gian từ hàng ngàn cho đến hàng triệu năm. Nhưng riêng với trường hợp này thì tốc độ đó lại nhanh hơn rất nhiều, nó thay đổi bởi hệ số 10.000/năm, và thậm chí là hệ số 100/8 giờ. Đây là 1 điều chưa từng có tiền lệ và thực sự rất ấn tượng”.

Có rất nhiều thành phần khác nhau hình thành nên 1 hố đen vũ trụ. Trong đó phải kể đến chân trời sự kiện (event horizon), biên phía trong của không - thời gian gần một điểm kỳ dị và che khuất mọi thứ khỏi tầm quan sát của con người, kể cả các sóng điện từ (gồm ánh sáng). Ngoài ra, 1 hố đen đang hoạt động còn sở hữu đĩa bồi tụ (accretion disc) - 1 cấu trúc dạng đĩa vật chất khổng lồ xoáy vào vật thể. Và ngay bên ngoài chân trời sự kiện của 1 hố đen đang hoạt động, xung quanh mép trong của đĩa bồi tụ chính là quầng hào quang (corona).

Về cơ bản, quầng hào quang là khu vực gồm rất nhiều hạt electron nóng, được cung cấp năng lượng từ từ trường khổng lồ của hố đen. Từ trường này đóng vai trò như 1 máy gia tốc giúp các electron đạt năng lượng cao đến mức khiến chúng phát sáng rực rỡ theo bước sóng tia X.

Từ năm 2018, các nhà thiên văn học đã nhận ra 1 vài dấu hiệu kỳ lạ xảy ra tại dải ngân hà 1ES 1927+654. Khi đó, hệ thống máy tìm kiếm và phát hiện siêu tân tinh tự động hoá (ASASSN) đã phát hiện 1 tia sáng gấp 40 độ sáng thông thường tại ngân hà này. Ngay lập tức, giới khoa học đã ngày đêm túc trực bên những chiếc kính viễn vọng với hi vọng có thể khai thác thêm thông tin về hiện tượng trên. Sau khoảng 160 ngày bình thường, hạt nhân của 1ES 1927+654 bắt đầu dịu sáng dần. Trong giai đoạn 40 ngày tiếp theo, nó gần như đã tắt ngúm không còn chút ánh sáng nào.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa chớp mắt - Ảnh 2.

Quầng hào quang của hố đen thường thay đổi độ sáng trong 1 khoảng thời gian dài chứ không "chớp nháy" nhanh chóng như lần này.

Erin cho biết: “Sau phát hiện của ASSASN, chúng tôi đã được chứng kiến quầng hào quang của hố đen này biến mất, gần như không thể tìm thấy nó nữa. Đây là 1 hiện tượng mà trước đây tôi chưa bao giờ quan sát được”. Thế nhưng, sự bất thường chưa dừng lại ở đó. Quầng hào quang sau khi lịm đi, bỗng dần dần phát sáng trở lại. 300 ngày sau lần bừng sáng trước đó, hạt nhân của ngân hà này lại tiếp tục tỏa sáng rực rỡ, gấp 20 lần thông thường.

Nhà vật lý thiên văn Claudio Ricci thuộc Đại học Diego Portales cho biết: “Đây là 1 hiện tượng hiếm gặp trong quá trình bồi đắp hố đen. Ban đầu, chúng tôi cho rằng dữ liệu thu thập được có vấn đề. Thế nhưng khi xem xét lại thì đúng là không thể nào lý giải nổi. Dù rất phấn khích, nhưng chúng tôi không hề biết đây thực chất là hiện tượng gì. Những chuyên gia mà chúng tôi liên hệ cũng chỉ biết lắc đầu mà thôi”.

Hiện tại, giới thiên văn học vẫn chưa thể đưa ra lý giải chính xác về việc các quầng hào quang tạo ra và được cung cấp năng lượng như thế nào. Xét theo lý thuyết, nếu nó có liên quan đến từ trường của hố đen, thì hiện tượng kỳ lạ quan sát được tại ngân hà 1ES 1927+654 trên đây có thể là do 1 thứ gì đó đã phá vỡ từ trường này.

Các hố đen sẽ thay đổi rất nhanh khi chúng “nuốt phải” 1 ngôi sao ở gần. Ngôi sao này sau đó sẽ bị xé toạc ra trong 1 quá trình gọi là dòng đứt gãy (tidal disruption) và tạo thành 1 luồng sáng dữ dội, trước khi vượt qua chân trời sự kiện và thoát khỏi tầm quan sát của con người. Đây có thể là lời giải thích hợp tình hợp lý cho hiện tượng đã xảy ra với hố đen của 1ES 1927+654: Đầu tiên, ngôi sao sẽ bị vỡ vụn, gây ra sự bùng phát ánh sáng ban đầu. Tiếp đến, những mảnh vụn từ ngôi sao này phá vỡ từ trường bên trong hố đen. Cuối cùng, từ trường sẽ tự hồi phục và đưa hố đen trở về trạng thái bình thường ban đầu.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa chớp mắt - Ảnh 3.

Hiện tượng kỳ lạ này có thể là do 1 ngôi sao lạc lối nào đó đã vô tình bị hố đen "nuốt" phải.

Nếu chính xác, đây có thể còn là 1 manh mối quan trọng giúp giới khoa học hiểu được bán kính cho phép từ trường điều khiển quầng hào quang của hố đen vũ trụ. Erin nhận định: “Nếu toàn bộ sự việc diễn ra trong bán kính của quá trình dòng đứt gãy, từ trường hỗ trợ cho quầng hào quang chắc chắn cũng sẽ nằm trong bán kính này. Điều đó đồng nghĩa với việc bất kỳ 1 quầng hào quang bình thường nào cũng được tạo ra bởi chính từ trường nằm trong bán kính này”.

Nếu quả thực có 1 ngôi sao lạc lối đã bị hố đen hút vào, các nhà nghiên cứu tính toán được quá trình dòng đứt gãy đã xảy ra trong vòng 4 phút ánh sáng tại trung tâm của hố đen, tương đương 1 nửa khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời.

Tuy nhiên, tất cả mới chỉ dừng lại ở mức độ giả thiết, và có thể vẫn còn nhiều cách giải thích khác cho hiện tượng kỳ lạ trên đây. Quầng hào quang của hố đen có thể thay đổi độ sáng, nhưng đó là quá trình diễn ra trong cả 1 khoảng thời gian rất dài. Thế nhưng, không loại trừ khả năng những gì mà chúng ta quan sát được ở 1ES 1927+654 thực chất chỉ là 1 hiện tượng bình thường, chỉ là đến bây giờ chúng ta mới phát hiện ra mà thôi.

Erin cho biết: “Những dữ liệu thu thập được vẫn còn rất nhiều vấn đề mà chúng tôi cần tìm ra lời giải thích hợp lý. Nhưng chính vì thế nên nó mới càng trở nên thú vị, bởi chúng tôi đã khám phá ra thêm những điều mới mẻ về vũ trụ. Tôi cho rằng giả thuyết về 1 ngôi sao bị hố đen nuốt chửng khá là hay ho, nhưng cứ phải phân tích dữ liệu thật kỹ chúng tôi mới có thể đưa ra dữ liệu chính thức được”.

Theo BusinessInsider

Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người
Một lần nữa Elon Musk nêu lên lo lắng của mình về các hệ thống trí tuệ nhân tạo, vốn được cho là sẽ thay đổi cuộc sống con người theo chiều hướng tốt.

Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao

tinybook tinybook 2 tháng 4 phút
Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao
Nếu được huấn luyện đúng cách, chó có thể phân biệt được mẫu nước bọt của người bị nhiễm SARS-CoV-2 và người không bị nhiễm, với tỷ lệ chính xác lên tới 94%.

Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm

tinybook tinybook 2 tháng 7 giờ
Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm
Hóa ra tác nhân gây bệnh đã ngụy trang sau khi lây nhiễm tế bào để ngăn chặn phản ứng nhanh chóng từ hệ thống miễn dịch của cơ thể.

The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại

tinybook tinybook 2 tháng 21 giờ
The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại
Nếu đúng là họ tới thăm ta thật, thì có lẽ nên tránh thời điểm 2020 này ra. Người Trái Đất đang có nhiều chuyện phải lo lắm rồi, không đủ thời giờ đón tiếp khách tới từ phương xa đâu.

Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?
Việc Oxy biến mất trong vòng 5 giây cũng đủ khiến cho nhiều thứ trở nên bất thường, thậm chí khiến loài người cũng như toàn bộ các sinh vật khác đi đến kết cục diệt vong

Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy 'không thể dập tắt' như thế nào?

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy không thể dập tắt như thế nào?
Một vụ cháy lớn đã xảy ra bên trong một mỏ khí đốt ở Liên Xô và kéo dài tới 3 năm, mọi nỗ lực dập lửa thông thường đều thất bại cho tới khi quả bom hạt nhân được đưa tới.

Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét
Nếu có dịp tới chơi Nam Cực mùa chim cánh cụt ấp trứng, bạn hãy dè chừng những đường dung dịch trắng nhờ bắn ra từ tổ chim nhé.

"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật
Ăn vào thì phải thải ra thôi mà!

Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị
Và chúng cũng nguy hiểm không kém gì những con quái vật trong phim ảnh.

Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị
Tháng tới và tháng Năm/2021, các nhà khoa học sẽ tiến hành thám hiểm một hố xanh nữa ngoài khơi Florida.

Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ
Loài vẹt xám châu Phi (Psittacus erithacus) có nhiều khả năng như sống hơn 50 năm, ghi nhớ nhiều từ tiếng Anh, và nếu có cơ hội, có thể chiến thắng cả một nhóm sinh viên Harvard trong trò chơi về trí nhớ.

Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp
Genie là một trong những đứa trẻ bất hạnh nhất trong lịch sử của Hoa Kỳ, cô bé bị lạm dụng nghiêm trọng tới mức giống với "người rừng" hơn là một đứa trẻ bình thường.

Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều
Mặc dù nấu ăn là một trong những kỹ năng cơ bản cũng như cổ xưa nhất của con người, nhưng nó vẫn chứa đầy hàng tá huyền thoại và các quan niệm sai lầm.

Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn
Siêu nhẹ, siêu bền và cực kỳ mạnh mẽ là những từ có thể dùng để miêu tả chiếc du thuyền sang trọng này.

Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình
Tin đồn không căn cứ nhưng vẫn khiến nhiều lần Bill Gates và nhiều bên khác lên tiếng đính chính.

Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại
Thời tiết Siberia lúc này chẳng khác gì khu vực cận xích đạo trong một ngày hè oi ả.

Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ
Các nhà cổ sinh vật học Canada gần đây đã phát hiện và đã đặt tên cho một loài Pterizard mới với sải cánh dài tới 10 mét.

Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện
Machimosaurus là một chi thuộc họ Teleosauridae sống vào thời kỳ Jura muộn. Hóa thạch của chúng được tìm thấy ở Morocco, Thụy Sĩ. Các hóa thạch khác được tìm thấy ở Anh, Pháp, Đức, và Bồ Đào Nha.

Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur
Nếu không có chú thích đầy đủ, có lẽ bạn sẽ không thể biết được ảnh nào của Apple, ảnh nào được nhóm “nhại” lại.

Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất
Cuộc sống chúng ta đang trở nên hiện đại hơn nhờ vào những tiến bộ của khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, xu thế “không dây hóa” ngày càng phát triển và hoàn thiện giúp cuộc sống dần nên dễ dàng hơn, tiện lợi hơn và đang trở thành một xu thế tất yếu với mọi người.

Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất
Sau khi thử bằng nam châm và phát hiện cục đá có chứa sắt, một người đàn ông đã bỏ xó nó trong vườn mà không biết rằng mình vừa đào được mảnh thiên thạch có kích thước lớn nhất nhất nước Đức.

NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này
Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ NASA đã đưa ra cảnh báo về tiểu hành tinh 2020 ND sẽ tiến gần vào Trái Đất ngày 24/7.

Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp 'độc nhất vô nhị' của CIA thời Chiến tranh Lạnh

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp độc nhất vô nhị của CIA thời Chiến tranh Lạnh
Một chiếc máy photocopy vô cùng đơn giản của hãng Xerox nằm bên trong Đại sứ quán Liên Xô ở Washington DC đã trở thành lỗ hổng bảo mật và được Cơ quan Tình báo Trung Ương Mỹ phát hiện và khai thác.

Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất
Gấu trắng Bắc Cực có thể đối diện với nguy cơ bị tuyệt chủng vào cuối thể kỷ 21, theo một nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí uy tín Nature Climate Change.

Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"
Chúng ta vẫn chưa tối ưu hóa được công nghệ năng lượng Mặt Trời đâu, vẫn còn những khoảng trống lớn để khám phá!

Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp
Một câu hỏi gây tranh cãi lớn cho giới khoa học suốt nhiều thập kỷ qua đã được giải đáp, tất cả là nhờ... cục phân này.

Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?
Nghiên cứu mới nhất từ các nhà khoa học cho thấy, những hoạt động địa chất phức tạp của ba mảng kiến tạo xung quanh châu Phi, vốn đang di chuyển dần xa nhau ra, sẽ phân tách châu lục này thành hai phần và tạo ra một đại dương mới trong hàng triệu năm nữa.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"
Quầng hào quang của hố đen này đã lịm tắt trước khi bừng sáng rực rỡ trở lại chỉ trong vỏn vẹn 40 ngày, 1 điều mà giới khoa học chưa từng quan sát được trước đây.

Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ
Edmontosaurus là một loài khủng long ăn có khá quen thuộc, nhưng với việc phát hiện ra xác ướp của loài này, giới cổ sinh vật học đã biết thêm được thông tin chúng có chân giống với hình móng ngựa.

Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp
Nếu bạn chưa bao giờ nghe nói về một vách đá đẻ trứng thì có lẽ bạn không biết về Chan Da Ya, một vách đá bí ẩn ở Trung Quốc cứ 30 năm lại cho ra đời những "quả trứng đá" tròn xoe vô cùng kỳ lạ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat